Tylko 18 proc. firm liczy na wzrost sprzedaży, 36 proc. ogranicza inwestycje

Firmy handlowe ostrożniej oceniają sprzedaż, płynność i inwestycje. Sprawdzamy dane GUS, Komisji Europejskiej, OECD i raporty o e-commerce, żeby pokazać kondycję gospodarki i handlu w Polsce.

Handel w Polsce pod presją. Sprzedaż jeszcze się broni, inwestycje już hamują

Handel wszedł w drugi kwartał 2026 roku z gorszym nastrojem niż kilka miesięcy wcześniej. Barometr EFL dla sektora handlowego spadł do 49 pkt., czyli o 4,4 pkt. kwartał do kwartału. To zejście poniżej granicy 50 pkt., którą autorzy badania traktują jako próg ograniczonego rozwoju. Po dwóch mocniejszych kwartałach firmy handlowe przestały mówić językiem ekspansji. Zaczęły liczyć gotówkę, ostrożniej planować inwestycje i uważniej patrzeć na płynność.

Z badania przygotowanego dla Europejskiego Funduszu Leasingowego wynika, że wzrostu sprzedaży w II kwartale 2026 roku spodziewa się 18 proc. przedsiębiorców handlowych. Kwartał wcześniej było to 25 proc. Jeszcze mocniej widać zmianę w inwestycjach: większe nakłady planuje tylko 7 proc. firm, a 36 proc. zapowiada ich ograniczenie.

To nie jest obraz zapaści. Handel nadal liczy na popyt. Według informacji prasowej Carefleet z Grupy EFL żadna z badanych firm handlowych nie przewiduje spadku sprzedaży. Problem leży gdzie indziej: w kosztach, marżach, ostrożności i braku chęci do zwiększania ryzyka. Sprzedaż może rosnąć wolniej, a pieniądze i tak zostają krócej w kasie.

Barometr EFL: handel poniżej progu ograniczonego rozwoju

W IV kwartale 2025 roku subindeks Barometru EFL dla handlu wynosił 54,9 pkt. W I kwartale 2026 roku utrzymał się wysoko, na poziomie 53,4 pkt. Najnowszy odczyt - 49 pkt. - pokazuje wyraźne schłodzenie oczekiwań.

Barometr EFL opiera się na czterech obszarach: sprzedaży, inwestycjach w środki trwałe, płynności finansowej i zapotrzebowaniu na finansowanie zewnętrzne. Wynik powyżej 50 pkt. oznacza warunki sprzyjające rozwojowi firm z sektora MŚP. Odczyt poniżej tej granicy wskazuje na ostrożność i słabsze warunki do wzrostu.

W handlu spadły wszystkie najważniejsze składowe. Poprawy płynności finansowej oczekuje 11 proc. przedsiębiorców, podczas gdy w I kwartale było to 25 proc. Większe zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne deklaruje zaledwie 1 proc. firm wobec 7 proc. kwartał wcześniej. Ten ostatni wynik można czytać dwojako. Z jednej strony firmy nie chcą się zadłużać. Z drugiej - skoro ograniczają inwestycje, nie potrzebują dodatkowego finansowania.

Robert Dudziński, dyrektor sprzedaży w Carefleet, komentuje w informacji prasowej, że handel wciąż wierzy w popyt, ale kontroluje koszty i nowe zobowiązania. To zdanie dobrze oddaje sytuację sektora. Firmy próbują utrzymać sprzedaż, ale nie chcą powiększać ryzyka inwestycyjnego.

Sprzedaż detaliczna w Polsce rośnie, ale wolniej niż oczekiwano

Dane GUS za kwiecień 2026 roku potwierdzają ostrożniejszy obraz handlu. Sprzedaż detaliczna w cenach stałych była o 1,3 proc. wyższa niż rok wcześniej. W kwietniu 2025 roku roczny wzrost wynosił 7,6 proc. W porównaniu z marcem 2026 roku sprzedaż spadła o 0,8 proc. W okresie od stycznia do kwietnia 2026 roku wzrosła o 3,4 proc. rok do roku.

To oznacza, że konsument wciąż kupuje, ale tempo nie jest równomierne. Początek roku przyniósł wzrost, jednak kwiecień pokazał wyraźniejsze przyhamowanie. Dla firm handlowych liczy się nie tylko to, czy klient wchodzi do sklepu. Ważne jest też, co kupuje, po jakiej cenie, z jaką marżą i czy częściej wybiera promocję.

W handlu detalicznym różnica między obrotem a zyskiem bywa brutalna. Sklep może mieć stabilną sprzedaż, a jednocześnie słabszą płynność, bo rosną koszty pracy, najmu, energii, logistyki i finansowania zapasów. Właśnie dlatego w Barometrze EFL prognozy sprzedaży są lepsze niż oceny płynności i inwestycji.

Konsumenci mają lepsze nastroje, ale nadal przeważa ostrożność

GUS odnotował w maju 2026 roku poprawę nastrojów konsumenckich. Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej wyniósł minus 11,3 i był o 2,8 pkt wyższy niż miesiąc wcześniej. Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej wzrósł do minus 8,5.

To poprawa, ale oba wskaźniki nadal są ujemne. W praktyce oznacza to przewagę konsumentów nastawionych pesymistycznie nad tymi, którzy oceniają sytuację pozytywnie. W maju poprawiły się oceny obecnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz przyszłej sytuacji finansowej gospodarstw domowych, lecz spadła ocena obecnej możliwości dokonywania ważnych zakupów.

Dla handlu to ważny szczegół. Klient może czuć, że sytuacja gospodarcza jest lepsza niż kilka miesięcy temu, a jednocześnie wstrzymywać większy zakup. Wtedy rosną kategorie codzienne, promocyjne i tańsze, a trudniej sprzedawać dobra trwałe, wyposażenie domu, elektronikę czy produkty finansowane kredytem.

Gospodarka rośnie, lecz firmy widzą koszty wcześniej niż statystyka PKB

Na poziomie makroekonomicznym Polska pozostaje gospodarką rosnącą. Według szybkiego szacunku GUS realny PKB w I kwartale 2026 roku zwiększył się o 3,4 proc. rok do roku. Po korekcie sezonowej gospodarka urosła o 0,5 proc. wobec poprzedniego kwartału i o 3,4 proc. w skali roku.

Komisja Europejska w wiosennej prognozie z maja 2026 roku zakłada wzrost PKB Polski o 3,5 proc. w całym 2026 roku i 2,8 proc. w 2027 roku. Wskazuje przy tym na odporną konsumpcję prywatną oraz wysoki poziom inwestycji finansowanych ze środków unijnych. OECD jest bardziej ostrożna: prognozuje wzrost o 3,0 proc. w 2026 roku i 2,6 proc. w 2027 roku, a jako ryzyka wskazuje ceny energii, słabszy popyt globalny i napięcia geopolityczne.

Ten rozdźwięk między dość mocnym PKB a słabszym nastrojem przedsiębiorców jest typowy dla okresów przejściowych. Gospodarka jako całość może rosnąć, ale część firm szybciej odczuwa presję kosztową, niepewność popytu i ostrożność klientów. Handel widzi to codziennie: na paragonie, w koszyku, w zatowarowaniu sklepu i rotacji magazynu.

Inflacja niższa niż w szczycie, ale koszty nadal pracują

Według szybkiego szacunku GUS inflacja CPI w maju 2026 roku wyniosła 3,1 proc. rok do roku, a wobec kwietnia ceny spadły o 0,3 proc. To poziom znacznie niższy niż w czasie inflacyjnego szoku z poprzednich lat, ale dla przedsiębiorców sama dynamika CPI nie wyczerpuje tematu.

Firmy handlowe patrzą na ceny energii, paliw, usług transportowych, płace, czynsze, koszty finansowania i kursy walut. Część z tych kosztów nie spada tak szybko jak inflacja konsumencka. Do tego dochodzi presja promocyjna. Klient przyzwyczajony do porównywania cen oczekuje rabatów, a marża sklepu staje się cieńsza.

Komisja Europejska prognozuje, że inflacja HICP w Polsce wyniesie w 2026 roku 3,6 proc., a w 2027 roku spadnie do 2,9 proc. OECD zakłada, że wzrost cen będzie przejściowo podbijany przez energię, ale presja inflacyjna osłabnie pod koniec roku. Dla handlu kluczowy będzie nie tylko odczyt inflacji, lecz także to, czy spadnie koszt prowadzenia biznesu.

Stopy procentowe są niższe niż rok wcześniej, ale kredyt wciąż nie jest tani

W marcu 2026 roku Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe NBP o 0,25 pkt proc. Stopa referencyjna wynosi 3,75 proc. W czerwcu RPP utrzymała ją na tym poziomie.

Niższe stopy procentowe powinny z czasem wspierać konsumpcję i inwestycje, lecz efekt nie pojawia się od razu. Firmy nadal pamiętają okres drogiego pieniądza. Wiele z nich ogranicza zobowiązania, zamiast zwiększać ekspozycję na kredyt lub leasing. W Barometrze EFL widać to bardzo wyraźnie: tylko 1 proc. firm handlowych deklaruje większe zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne.

Ten wynik nie musi oznaczać, że handel nie potrzebuje pieniędzy. Może oznaczać, że przedsiębiorcy wolą nie brać na siebie kolejnych rat, dopóki nie zobaczą stabilniejszego popytu i lepszej płynności. W takiej sytuacji inwestycje w wyposażenie sklepów, flotę, magazyny, automatyzację czy nowe lokalizacje są odkładane.

Rynek pracy wspiera konsumpcję, ale dynamika płac słabnie

Konsumpcję nadal podtrzymuje rynek pracy. GUS podał, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w kwietniu 2026 roku wzrosło nominalnie o 5,4 proc. rok do roku. Jednocześnie przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw było o 0,9 proc. niższe niż rok wcześniej.

To mieszany sygnał. Pracownicy wciąż mają nominalnie wyższe płace, a przy inflacji wyraźnie niższej niż kilka lat temu część gospodarstw domowych odczuwa poprawę realnych dochodów. Firmy widzą jednak stabilizację albo osłabienie zatrudnienia, a to ogranicza presję na szybkie zwiększanie konsumpcji.

OECD wskazuje, że rynek pracy w Polsce pozostanie solidny, z niskim bezrobociem. Komisja Europejska również zakłada stabilną sytuację zatrudnienia, ale prognozuje stopniowe spowolnienie wzrostu wynagrodzeń nominalnych. Dla handlu oznacza to stabilny, lecz bardziej wymagający popyt. Klient nie znika, ale częściej sprawdza cenę.

E-commerce jest dojrzały. Walka przenosi się na lojalność i marżę

Handel nie działa już w prostym podziale na sklepy stacjonarne i internet. Raport Gemius, PBI i IAB Polska „E-commerce w Polsce 2025” pokazuje, że zakupy online deklaruje 78 proc. badanych internautów. Rynek osiągnął wysoki zasięg, więc jego głównym wyzwaniem nie jest już samo przekonywanie Polaków do kupowania w sieci. Coraz ważniejsza jest walka o uwagę, wygodę, zaufanie i powracającego klienta.

Smartfon stał się głównym urządzeniem zakupowym. Według raportu w 2025 roku 82 proc. e-konsumentów wskazywało telefon jako urządzenie pierwszego wyboru do zakupów online, wobec 75 proc. rok wcześniej. W grupie 15-24 lata było to 91 proc.

Dla firm handlowych oznacza to konieczność inwestowania w technologię, logistykę, płatności, obsługę klienta i analitykę danych. Tymczasem Barometr EFL pokazuje, że przedsiębiorcy tną inwestycje. To może być jeden z najpoważniejszych problemów sektora: handel potrzebuje modernizacji, ale nastroje inwestycyjne są słabe.

Handel w Polsce w 2026 roku: ostrożny klient, ostrożny przedsiębiorca

Obecna sytuacja handlu w Polsce składa się z kilku warstw. Na górze widać gospodarkę, która nadal rośnie. PKB jest dodatni, rynek pracy pozostaje mocny, inflacja jest niższa niż w poprzednich latach, a konsumenci mają nieco lepsze nastroje. Pod spodem działają jednak czynniki, które uderzają w codzienną kondycję firm: słabsza dynamika sprzedaży detalicznej, presja kosztowa, niższa płynność, niepewność geopolityczna i ograniczona skłonność do inwestowania.

Barometr EFL dobrze uchwycił ten moment. Firmy handlowe nie zakładają załamania sprzedaży, lecz chowają plany inwestycyjne do szuflady. Nie chcą powiększać ryzyka, dopóki nie będą pewne, że popyt jest trwały, marże bezpieczne, a koszt pieniądza przewidywalny.

W najbliższych miesiącach o kondycji handlu zdecydują cztery rzeczy: realne dochody konsumentów, ceny energii i paliw, koszt finansowania oraz tempo inwestycji. Jeżeli konsumpcja utrzyma wzrost, a inflacja nie wróci na wyższy poziom, handel może odbudować nastroje. Jeśli jednak marże pozostaną pod presją, a klienci będą kupować głównie promocyjnie, firmy mogą jeszcze dłużej odkładać większe projekty.

Na razie handel w Polsce stoi w miejscu, które dobrze znają właściciele sklepów: to moment między ruchem przy kasie a pytaniem, ile naprawdę zostało po zamknięciu dnia.

Źródła:

Carefleet, Grupa EFL, „Handel pod kreską. Tylko 18 proc. firm liczy na wzrost sprzedaży, a aż 36 proc. tnie inwestycje”, informacja prasowa, 9 czerwca 2026.

Główny Urząd Statystyczny, „Sprzedaż detaliczna w kwietniu 2026 r.”, Warszawa: GUS, 25 maja 2026.

Główny Urząd Statystyczny, „Produkt krajowy brutto - dane za 1 kwartał 2026 r. (szybki szacunek)”, Warszawa: GUS, 26 maja 2026.

Główny Urząd Statystyczny, „Szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w maju 2026 r.”, Warszawa: GUS, 29 maja 2026.

Główny Urząd Statystyczny, „Koniunktura konsumencka - maj 2026 r.”, Warszawa: GUS, 20 maja 2026.

Główny Urząd Statystyczny, „Przeciętne zatrudnienie i wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w kwietniu 2026 r.”, Warszawa: GUS, 21 maja 2026.

European Commission, „Economic forecast for Poland”, Brussels: European Commission, 21 maja 2026.

OECD, „OECD Economic Outlook, Volume 2026 Issue 1: Poland”, Paris: OECD Publishing, czerwiec 2026.

Narodowy Bank Polski, „Podstawowe stopy procentowe NBP”, Warszawa: NBP, dostęp: 9 czerwca 2026.

Gemius, Polskie Badania Internetu, IAB Polska, Akademia Leona Koźmińskiego, Centrum Badań Mediów i Społeczeństwa ALK, „E-commerce w Polsce 2025”, Warszawa, 2025.

 

Pobierz ebook "Wielki ranking agencji marketingowych 2026 roku i e-book o trendach w promocji w sieci"