UOKiK sprawdza siedmiu bukmacherów. Wykorzystuje narzędzie AI i szuka manipulacji w aplikacjach

UOKiK sprawdza serwisy i aplikacje siedmiu dużych bukmacherów, a do wykrywania dark patterns wykorzystuje specjalnie przygotowane narzędzie AI. Wobec pięciu spółek toczą się także odrębne postępowania dotyczące zapisów regulaminów.

Przycisk pozwalający wrócić do gry może być łatwy do znalezienia, a zamknięcie konta obudowane dodatkowymi formalnościami. To jeden z mechanizmów, które analizuje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na tym etapie nie ma jednak decyzji przesądzającej naruszenie prawa.

UOKiK sprawdza bukmacherów. Które firmy objęto analizą?

24 sierpnia 2026 roku UOKiK poinformował o postępowaniach wyjaśniających dotyczących praktyk stosowanych na rynku zakładów wzajemnych. Urząd wymienił siedem podmiotów: STS, spółkę Fortuna Online Zakłady Bukmacherskie, spółkę Superbet Zakłady Bukmacherskie, spółkę Bukmacherska - operatora serwisu fuksiarz.pl, E-toto Zakłady Bukmacherskie, LV Bet Zakłady Bukmacherskie oraz Totalbet Zakłady Bukmacherskie.

Badanie obejmuje regulaminy, strony internetowe, aplikacje mobilne i komunikaty kierowane do użytkowników. UOKiK chce ustalić, czy konstrukcja tych usług nie skłania klientów do częstszej gry oraz czy nie utrudnia im jej przerwania. Urząd wskazuje konkretną asymetrię: wyłączenie, zawieszenie lub zamknięcie konta może wymagać dodatkowych formalności, podczas gdy wznowienie gry bywa prostsze.

To postępowania wyjaśniające. Są etapem zbierania i oceny materiału, nie decyzją o winie przedsiębiorców. Samo wymienienie spółki w komunikacie nie dowodzi stosowania przez nią bezprawnych praktyk. UOKiK może zakończyć analizę bez dalszych działań albo, jeśli materiał potwierdzi zastrzeżenia, przejść do właściwego postępowania i sformułować zarzuty. Komunikat Urzędu nie zawiera stanowisk firm.

Kontrola dotyczy rynku, przez który przepływają coraz większe kwoty. Według zestawienia Ministerstwa Finansów przychody sektora zakładów wzajemnych w Polsce wyniosły w 2025 roku 18,75 mld zł i były o 14,17 proc. wyższe niż rok wcześniej. Nie jest to zysk bukmacherów. Resort zastrzegł również, że dane z formularzy IGH, aktualne na 9 czerwca 2026 roku, były jeszcze weryfikowane i mogły nieznacznie się zmienić.

AI nie wydaje decyzji. Szuka podejrzanych ścieżek

Analiza nie opiera się wyłącznie na dokumentach. UOKiK podał, że wykorzystuje specjalnie zaprojektowane narzędzie oparte na sztucznej inteligencji, które wspomaga rozpoznawanie dark patterns. Nie oznacza to, że algorytm rozstrzyga o naruszeniu prawa. Ma pomagać ekspertom wychwytywać układy ekranów, komunikaty i sekwencje działań wymagające dokładniejszej oceny.

Urząd zapowiedział rozwój takiego systemu w marcu 2026 roku. Równolegle pracuje nad zasadami używania AI w ochronie konsumentów i dzieli się doświadczeniami w ramach międzynarodowej sieci ICPEN. Teraz system trafił do konkretnej kontroli. UOKiK nie ujawnił jednak architektury narzędzia, kryteriów oznaczania podejrzanych rozwiązań, jego skuteczności ani sposobu, w jaki wyniki analizy zostaną wykorzystane w postępowaniach. Nie ma więc podstaw, by traktować wskazanie systemu AI jako samodzielny dowód przeciwko którejkolwiek firmie.

Dark patterns u bukmacherów. Czego mogą szukać kontrolerzy?

Dark patterns, nazywane także zwodniczymi wzorcami projektowymi, to rozwiązania cyfrowe, które przez sposób przedstawienia wyboru nakłaniają, zwodzą, przymuszają lub manipulują użytkownikiem tak, aby podjął decyzję niekoniecznie zgodną z własnym interesem. OECD zalicza do nich między innymi ukrywanie ważnych informacji, wywieranie presji, utrudnianie rezygnacji oraz eksponowanie jednej opcji kosztem innej.

W hazardzie internetowym projekt interfejsu może mieć poważniejsze skutki niż w zwykłym sklepie. Użytkownik nie podejmuje jednej decyzji zakupowej. W krótkim czasie może wielokrotnie decydować o pieniądzach, reagować na wydarzenia sportowe na żywo i otrzymywać spersonalizowane zachęty.

Opublikowany w 2026 roku przegląd badań nad dark patterns w hazardzie internetowym wskazał między innymi:

• - ukrywanie narzędzi pozwalających kontrolować grę;
• - promocje z rozbudowanymi i trudnymi do zrozumienia warunkami;
• - wymaganie minimalnego salda przed wypłatą środków;
• - zbędne przeszkody przy zamykaniu konta;
• - wysokie wartości ustawione domyślnie dla stawek, wpłat, limitów lub przypomnień o czasie gry;
• - komunikaty wywołujące presję czasu.

To katalog pochodzący z literatury naukowej, a nie lista ustaleń UOKiK wobec polskich spółek. Nie wolno na jego podstawie przypisywać konkretnej praktyki STS, Fortunie, Superbetowi, Fuksiarzowi, E-toto, LV Betowi ani Totalbetowi. Pokazuje jednak, dlaczego kontrola nie kończy się na lekturze regulaminu. Znaczenie ma także to, co użytkownik widzi najpierw, ile kroków musi wykonać, czego nie zauważa oraz czy droga do rezygnacji jest równie prosta jak droga do rozpoczęcia gry.

Interfejs może wpływać na ryzyko, ale badania nie zastępują dowodów

W 2026 roku zespół badaczy porównał 85 osób bardziej narażonych na szkody związane z hazardem z dobraną pod względem wieku i płci grupą 84 graczy o niższym ryzyku. Pierwsza grupa częściej korzystała z zakładów w trakcie wydarzenia, funkcji cash-out pozwalającej rozliczyć zakład przed jego zakończeniem oraz transmisji sportowych w aplikacji bukmacherskiej. Jej uczestnicy częściej deklarowali też szybką wpłatę, aby uzyskać ofertę promocyjną. W obu grupach środki bonusowe wiązały się ze skłonnością do bardziej ryzykownych zakładów.

Badanie wykazało zależności, nie dowiodło prostego związku przyczynowego. Sami autorzy określili je jako eksploracyjne. Nie można więc przełożyć jego wyniku wprost na sprawę UOKiK. Obecność angażującej funkcji w aplikacji nie przesądza jeszcze, że stanowi ona zakazaną manipulację. Trzeba ocenić jej projekt, komunikację, kontekst, skutki i zgodność z prawem.

Szerszy przegląd badań nad hazardem online wskazuje jednak, że środowisko cyfrowe zwiększa dostępność, szybkość i intensywność gry, a zgromadzone dane pozwalają personalizować ofertę oraz marketing. Autorzy podkreślają zarazem, że żadna pojedyncza bariera ochronna nie wystarcza i potrzebny jest zestaw działań obejmujących projekt usługi, limity, komunikację oraz dostęp do pomocy.

Siedem firm w analizie, pięć w odrębnych postępowaniach

Komunikat UOKiK opisuje dwa tory działań, które łatwo pomylić.

Postępowania wyjaśniające dotyczą projektowania usług i praktyk siedmiu bukmacherów: STS, Fortuny Online, Superbetu, spółki Bukmacherska prowadzącej fuksiarz.pl, E-toto, LV Betu i Totalbetu.

Odrębne postępowania w sprawie stosowania niedozwolonych postanowień umownych obejmują pięć podmiotów: STS, Fortunę Online, Superbet, spółkę Bukmacherska oraz E-toto. UOKiK kwestionuje klauzule, które mogą pozostawiać przedsiębiorcom zbyt dużą swobodę w unieważnianiu zakładów, blokowaniu kont i rozliczaniu wygranych. Klient powinien móc wcześniej ustalić, kiedy firma zastosuje takie rozwiązanie i jakie będą tego skutki.

Jeżeli Prezes UOKiK stwierdzi stosowanie niedozwolonych postanowień wzorca umowy, może zakazać ich wykorzystywania, nakazać usunięcie skutków naruszenia i publikację decyzji. Ustawa przewiduje też karę do 10 proc. obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok jej nałożenia.[9] To maksymalny ustawowy pułap, nie zapowiedź wysokości sankcji. Urząd nie podał, jaka kara miałaby zostać nałożona, i nie ogłosił końcowych rozstrzygnięć.

Co postępowania UOKiK oznaczają dla graczy?

Samo wszczęcie lub prowadzenie postępowania nie odblokowuje kont, nie rozstrzyga reklamacji i nie uruchamia automatycznego zwrotu pieniędzy. UOKiK działa w interesie publicznym i bada praktyki dotykające zbiorowych interesów konsumentów. Indywidualny spór z bukmacherem wymaga osobnego działania.

Osoba kwestionująca anulowanie zakładu, blokadę konta albo sposób rozliczenia wygranej powinna zabezpieczyć wersję regulaminu obowiązującą w chwili zawarcia zakładu, historię transakcji, identyfikator kuponu, korespondencję oraz zrzuty ekranów. Następnie powinna złożyć reklamację zgodnie z procedurą operatora. Ustawa o grach hazardowych przewiduje, że roszczenia związane z udziałem w grze przedawniają się po sześciu miesiącach od dnia wymagalności, a bieg tego terminu ulega zawieszeniu od wniesienia reklamacji do udzielenia odpowiedzi.[10]

W bardziej złożonej sprawie bezpłatnej pomocy udziela miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów. Może doradzić, pomóc napisać reklamację lub pismo procesowe, a w określonych przypadkach wystąpić z powództwem albo przystąpić do postępowania za zgodą konsumenta.

Kontrola UOKiK nie sprowadza się więc do pytania, co zapisano drobnym drukiem. Urząd sprawdza również cyfrową drogę, którą przechodzi człowiek od uruchomienia aplikacji do wpłaty, ponowienia zakładu, ustawienia ograniczeń albo zamknięcia konta. Właśnie tam może powstać różnica między uczciwą perswazją a rozwiązaniem odbierającym użytkownikowi swobodę decyzji. Czy do tego dochodziło w usługach wymienionych spółek, pokażą dopiero ustalenia i decyzje Prezesa UOKiK.

Źródła:

[1] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „Zasady gry. Prezes UOKiK sprawdza bukmacherów”, 24 sierpnia 2026, 

[2] Ustawa z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, tekst jedn. Dz.U. z 2025 roku, poz. 1714, art. 48-49.

[3] Ministerstwo Finansów, „Udział szarej strefy online w zakresie GGR na polskim rynku gier hazardowych na tle państw UE w latach 2018-2025”, 12 czerwca 2026, 

[4] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „UOKiK pracuje nad wykorzystaniem AI do walki z dark patterns”, 16 marca 2026, 

[5] OECD, Dark Commercial Patterns, OECD Digital Economy Papers, nr 336 (Paris: OECD Publishing, 2022), 

[6] Jack McGarrigle i in., „Dark Patterns in Online Gambling: A Scoping Review and Classification of Deceptive Design Practices”, Journal of Behavioral Addictions 15, nr 1 (2026): 99-114, 

[7] Hugh Farrell, Daniel Bennett i Dan Myles, „More Frequent Use of Live Sports-Betting Features Is Associated with Increased Risk of Gambling Harm: Evidence from a Case-Control Design”, Journal of Behavioral Addictions 15, nr 1 (2026): 509-514, 

[8] Virve Marionneau, Heidi Ruohio i Nina Karlsson, „Gambling Harm Prevention and Harm Reduction in Online Environments: A Call for Action”, Harm Reduction Journal 20 (2023): 92, 

[9] Ustawa z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, tekst jedn. Dz.U. z 2025 roku, poz. 1714, art. 23a-23d i art. 106.

[10] Ustawa z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, tekst jedn. Dz.U. z 2023 roku, poz. 227 ze zm., art. 21.

[11] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „Rzecznicy konsumentów”, dostęp 24 sierpnia 2026, 

[12] Google Search Central, „Discover and Your Website”, aktualizacja 9 marca 2026, 

 

 

Pobierz ebook "Książka o Egipcie, jakiego nie pokazują wycieczki. Śladami starożytnych królowych i polskich archeologów"