Wojan i Palion z zarzutami UOKiK za reklamy kierowane do dzieci. Przestroga dla influencerów

UOKiK postawił youtuberom - Wojanowi i Palionowi zarzuty dotyczące reklam kierowanych do dzieci. Sprawdzamy teraz ich zasięgi, biznesy i możliwe kary.

Wojan i Palion z zarzutami UOKiK. Urząd bada presję zakupową na dzieci

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił zarzuty dwóm popularnym twórcom internetowym działającym pod pseudonimami Wojan i Palion. Według urzędu reklamy wplatane w filmy o Minecrafcie i inne treści rozrywkowe mogły bezpośrednio nakłaniać dzieci do kupowania napojów, odzieży, artykułów szkolnych oraz gadżetów. To pierwsze zarzuty prezesa UOKiK wobec influencerów dotyczące agresywnej reklamy skierowanej do najmłodszych.

Postawienie zarzutów nie oznacza jednak, że naruszenie prawa zostało już stwierdzone. Trwa postępowanie administracyjne. Dopiero jego wynik może przesądzić, czy zakwestionowane przekazy były nieuczciwą praktyką rynkową. Maksymalne kary wskazywane przez UOKiK w komunikacie są ustawowymi pułapami, a nie zapowiedzią konkretnej sankcji.

Zarzuty dotyczą sposobu sprzedaży, nie samych produktów

Wojan i Palion od lat prowadzą kanały gamingowe, których ważną częścią są materiały o Minecrafcie. Wokół internetowej popularności obaj zbudowali także działalność handlową. Sprzedają produkty pod własnymi markami, prowadzą sklepy internetowe.

Urząd kwestionuje sposób, w jaki komunikaty handlowe miały być włączane do materiałów rozrywkowych i adresowane bezpośrednio do młodych odbiorców.

Analiza objęła kanały i profile „WojanGames”, „WojanPlus”, „wojanteam_pl”, „Palion Games” oraz „Palion Games Plus”. Według UOKiK promocja produktów niekiedy stawała się osią fabuły filmu. W świecie Minecrafta powstawały wirtualne sklepy, w których pojawiały się napoje Wojanek lub Palionek. Następnie narracja miała płynnie przechodzić od gry do zachęcania widzów do zakupów.

Zasięgi Wojana i Paliona liczone są w milionach

Skala sprawy wynika z wielkości widowni obu twórców. Dane widoczne na YouTubie 13 lipca 2026 roku wskazywały, że kanał Wojan Games miał około 2,85 mln subskrypcji i ponad 2,8 tys. opublikowanych materiałów. Wojan PLUS obserwowało około 1,76 mln kont. Łączna liczba subskrypcji tylko tych dwóch kanałów wynosiła więc około 4,61 mln.

Kanał Palion Games miał około 1,52 mln subskrypcji, a Palion Games Plus - około 1,13 mln. W tym przypadku suma wynosiła około 2,65 mln.

Cztery kanały wymienione przez UOKiK zgromadziły zatem nominalnie około 7,26 mln subskrypcji. Nie oznacza to 7,26 mln różnych widzów. Jedna osoba może obserwować kilka kanałów tego samego twórcy, a część kont może być nieaktywna. Liczba subskrypcji pokazuje jednak skalę zbudowanych ekosystemów medialnych.

Ich zasięg jest szerszy. Główny kanał Wojan miał około 2,25 mln subskrypcji, a główny kanał Palion - około 2,06 mln. Tych wartości również nie można dodawać do pozostałych jako liczby unikalnych odbiorców.

Dane serwisów analitycznych wskazują ponadto, że cztery kanały gamingowe objęte komunikatem UOKiK wygenerowały łącznie ponad 4,7 mld odtworzeń od początku działalności. 

Od Minecrafta do własnych sklepów

Wojan, czyli Wojciech Tomalka, rozwinął działalność wokół świata Wojanowic, postaci występujących w filmach, muzyki oraz produktów konsumenckich. Oficjalny Wojan Shop sprzedaje między innymi odzież, maskotki, komiksy, przybory szkolne, plecaki, piórniki, kubki i akcesoria. Osobną marką są napoje i lody Wojanek. Sklep informuje również o prowadzeniu punktów stacjonarnych w centrach handlowych w Warszawie, Szczecinie, Wrocławiu i Krakowie.

Część tej działalności prowadzona jest przez Wojan Group Sp. z o.o. Z publicznego rejestru przedsiębiorców wynika, że spółka działa między innymi w handlu detalicznym i hurtowym, produkcji treści audiowizualnych, działalności wydawniczej oraz reklamowej.

Paweł Palion łączy działalność gamingową z muzyką, koncertami i handlem internetowym. Palion Style oferuje ubrania oraz gadżety powiązane z twórcą i jego marką. W sprzedaży pojawiły się także napoje Palionek i inne produkty spożywcze dostępne między innymi w sieci Żabka. 

W obu przypadkach powstał więc podobny model biznesowy: darmowe treści budują rozpoznawalność bohaterów i społeczność, a następnie kierują część widzów do sklepów, produktów spożywczych, wydarzeń oraz oferty licencyjnej.

Co dokładnie zakwestionował UOKiK

Urząd wskazał kilka mechanizmów, które w jego ocenie mogły wywierać niedozwoloną presję na dzieci.

Pierwszym było bezpośrednie wezwanie do zakupu. W materiałach miały pojawiać się komunikaty w rodzaju „póki te Wojanki jeszcze są” albo „a Ty nie masz?”. Nie były to wyłącznie informacje o istnieniu produktu. Przekaz miał skłaniać młodego widza do szybkiego działania.

Drugim mechanizmem była presja czasu i ograniczonej dostępności. Twórcy mieli podkreślać, że liczba produktów jest niewielka, towary szybko znikają, a okazja nie wróci. UOKiK przytoczył między innymi sformułowanie „sprzedaje się jak gorące bułeczki”.

Trzecim elementem było odwołanie do zachowania rówieśników. Informacje, że inni widzowie już kupili produkt, czasem po kilka lub kilkanaście sztuk, mogły budować u dziecka lęk przed pozostaniem poza grupą.

Urząd zwrócił również uwagę na przypisywanie przedmiotom cech atrakcyjnych dla najmłodszych. Produkty miały być przedstawiane jako przynoszące szczęście, wyjątkowe lub „magiczne”. W połączeniu z kolorowymi animacjami, językiem znanym z filmów i bezpośrednim zwrotem do widza reklama mogła być trudna do oddzielenia od rozrywki.

Są to na razie twierdzenia organu prowadzącego postępowanie. Ocena prawna wymaga analizy konkretnych materiałów, ich pełnego kontekstu, grupy odbiorców i sposobu sformułowania wezwania.

Reklama dla dzieci nie jest zakazana

Polskie prawo nie wprowadza ogólnego zakazu reklamowania produktów dziecięcych ani pokazywania ich w materiałach oglądanych przez osoby niepełnoletnie. Granica przebiega w innym miejscu.

Artykuł 9 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym uznaje za agresywną praktykę zakazaną w każdych okolicznościach umieszczenie w reklamie bezpośredniego wezwania dzieci do kupienia produktu albo nakłonienia rodziców lub innych dorosłych, by kupili go dziecku. Podobny zakaz zawiera punkt 28 załącznika I do unijnej dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych.

Nie każde zdanie o ograniczonej liczbie produktów automatycznie narusza te przepisy. UOKiK musi wykazać, że przekaz był skierowany do dzieci, zawierał bezpośrednie wezwanie do nabycia towaru i miał wystarczająco jednoznaczny charakter. Sama obecność Minecrafta, dziecięcego języka czy kolorowej grafiki może być dowodem dotyczącym grupy docelowej, ale nie rozstrzyga sprawy bez analizy całego materiału.

Z drugiej strony samo oznaczenie filmu jako reklamy lub autopromocji nie usuwa problemu. Oznaczenie pozwala rozpoznać handlowy charakter publikacji. Nie legalizuje jednak bezpośredniego nawoływania dzieci do zakupu, jeśli pozostałe przesłanki ustawowego zakazu są spełnione.

Jakie kary grożą influencerom

Jeżeli zarzuty się potwierdzą, przedsiębiorcom może zostać wymierzona kara do 10 proc. obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym nałożenie sankcji. UOKiK poinformował ponadto, że osoba zarządzająca Wojan Group może odpowiadać finansowo do kwoty 2 mln zł.

Sformułowanie „do 10 proc.” oznacza maksymalny ustawowy poziom. Ostateczna wysokość ewentualnej kary zależy między innymi od skali, czasu trwania i skutków naruszenia, a także okoliczności ocenianych w toku postępowania. Na obecnym etapie nie ma podstaw do przesądzania ani winy, ani wysokości sankcji.

Komunikat UOKiK nie zawiera stanowisk Wojana ani Paliona wobec nowych zarzutów. 

Sprawa ważna dla całego influencer marketingu

Postępowanie wykracza poza działalność dwóch twórców. Pokazuje, że regulator nie zamierza ograniczać kontroli influencer marketingu do prawidłowego oznaczania współprac reklamowych. Bada również treść samego przekazu, sposób konstruowania presji sprzedażowej i podatność odbiorców.

Dla marek, agencji oraz twórców publikujących materiały oglądane przez dzieci oznacza to konieczność oddzielnego sprawdzania dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy czytelnego oznaczenia reklamy. Druga - tego, czy język publikacji nie zawiera zakazanego, bezpośredniego wezwania dziecka do zakupu lub do wywierania nacisku na dorosłych.

W przypadku Wojana i Paliona rozstrzygnięcie jeszcze nie zapadło. Sam fakt postawienia zarzutów pokazuje jednak, że w modelu łączącym dziecięcą rozrywkę, własny sklep i produkty codziennego użytku granica między fabułą a sprzedażą będzie przez urząd badana szczególnie dokładnie.

Źródła:

1. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, „Presja zakupowa na dzieci. Zarzuty dla dwóch influencerów youtubowych”, komunikat z 13 lipca 2026 r.
2. YouTube, kanały „Wojan Games”, „Wojan PLUS”, „Palion Games” i „Palion Games Plus”, dane publiczne odczytane 13 lipca 2026 r.
3. YouTube, kanały „Wojan” i „Palion”, dane publiczne odczytane 13 lipca 2026 r.
4. Social Blade i HypeAuditor, publiczne statystyki kanałów Wojan Games, Wojan PLUS i Palion Games, odczytane w lipcu 2026 r.; YouTube, zakładka „Informacje” kanału Palion Games Plus.
5. Wojan Shop, oficjalna oferta sklepu i polityka prywatności; Krajowy Rejestr Sądowy, Wojan Group sp. z o.o., KRS 0000933831.
6. Palion Style, oficjalna strona sklepu, regulaminy i polityka prywatności.
7. Ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tekst jednolity: Dz.U. 2023, poz. 845, art. 9 pkt 5.
8. Parlament Europejski i Rada, dyrektywa 2005/29/WE z 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych, załącznik I, pkt 28.

Pobierz ebook "Wielki ranking agencji marketingowych 2026 roku i e-book o trendach w promocji w sieci"