Świat staje się coraz bardziej mobilny. Na każdych 10 Polaków przypada 9 telefonów komórkowych. Bogactwo dostępnych rozwiązań w zakresie urządzeń przenośnych rośnie z dnia na dzień. Niestety, relatywna nowość technologii jakie są stosowane w aplikacjach mobilnych sprawia, że użyteczność tychże można porównać do użyteczności stron WWW pod koniec lat dziewięćdziesiątych.

Z drugiej strony na świecie pojawiają się trendy, które w sposób istotny wpłyną na sposób korzystania z aplikacji mobilnych. Jako przykład zmian we współczesnym świecie, jakie zaowocują wzrostem wymagań wobec użyteczności programów na urządzenia przenośne, można podać rosnącą urbanizację oraz postępujące starzenie się społeczeństwa.

Stopień zurbanizowania Europy w ciągu najbliższych 20 lat osiągnie poziom 80%. Ta rosnąca koncentracja ludności, informacji i produktów na ograniczonym terenie, spowoduje nasilenie się wielu negatywnych zjawisk, między innymi:
- przeładowanie przestrzeni miejskiej informacjami.
- potęgowanie problemów społecznych przez zagęszczenie ludności,
- wyższe tempo życia będzie związane z konieczności radzenia sobie z większą liczbą interakcji z ludźmi oraz infrastrukturą miejską.

Szacuje się, że do 2025 roku ponad 1 miliard ludzi na świecie będzie w wieku poprodukcyjnym. Specyficzne wymagania osób starszych będą musiały zostać uwzględnione przez projektantów aplikacji mobilnych. Starzenie się wiąże się z takimi problemami jak:
- wolniejsze tempo przetwarzania informacji,
- niższe tempo nauki,
- obniżone możliwości ruchowe.

Analiza przedstawionych zjawisk prowadzi do wniosku, że w najbliższym czasie problemy związane z urbanizacją i postępującym starzeniem społeczeństwa będą się nakładać i wzajemnie potęgować. W mojej opinii jednym ze sposobów na zmniejszenie ich wpływu będzie poprawienie użyteczności aplikacji mobilnych.

Brak do końca ustabilizowanych konwencji użyteczności aplikacji mobilnych oraz ich dynamiczne zmiany oznaczają, że w celu ich optymalizacji musimy oprzeć się o badania. Metody badań  aplikacji mobilnych opierają się na tych samych zasadach co badania aplikacji desktopowych. To co odróżnia te dwa sposoby testowania to kontekst w jakim są wykorzystywane aplikacje mobilne oraz różnorodność urządzeń obsługujących te programy. Poniżej przybliżę trzy metody badań, które warto wykorzystać badając użyteczność aplikacji mobilnych.

Eyetracking

Za wykorzystaniem tej metody przemawia możliwość wglądu w procesy poznawcze  osoby badanej. Wadami tej metody są  jej kosztowność oraz metodologiczne trudności z nią związane. Konieczność stosowania jej w laboratorium oraz ryzyko wyciągnięcia mylnych wniosków jest tutaj szczególnie wysokie.

http://www.youtube.com/watch?v=tlo6yVyx0wE

Metoda ta będzie szczególnie przydatna w przypadku gotowych produktów. Duży budżet, który należy uwzględnić, ogranicza niestety jej  dostępność.

Klasyczne testy użyteczności

Klasyczne testy użyteczności, w których to obserwacja badacza jest kluczowym źródłem informacji, z powodzeniem można zastosować w testach aplikacji mobilnych. Problem jaki pojawia się w przypadku takich badań, to w jaki sposób nieinwazyjnie i bez zbytniego ograniczania możliwości użytkownika nagrać jego zachowania. W trakcie badań aplikacji mobilnych należy poprosić użytkownika o wykorzystanie własnego telefonu, niestety jest mało prawdopodobne, aby badany zgodził się na zainstalowanie u siebie obcego oprogramowania. Pomysłowe rozwiązanie tego problemu zaprezentowano na IA Summit w 2010 roku.

http://www.youtube.com/watch?v=BrV3Zhp7gPQ

Testy tego typu przydadzą się przy badaniach gotowych aplikacji oraz klikalnych prototypów. Ich kolejną zaletą jest możliwość przeprowadzenia badań w warunkach naturalnych.

Testy papierowych prototypów

Testowanie papierowych prototypów sprawdza się przede wszystkim na wczesnym etapie projektowania. Główną zaletą tego narzędzia jest możliwość wcesnego wprowadzania poprawek do projektu oraz możliwość testowania wielu różnych rozwiązań.

http://www.youtube.com/watch?v=6TbyXq3XHSc

Badanie papierowych prototypów to dobry sposób na eksplorowanie rożnych rozwiązań. Ograniczenie tej metody to jej niska dokładność, szczegóły nie do końca wyglądają w taki sposób jak w gotowym programie. 

Podsumowanie

Nadchodząca przyszłość to rosnące wymagania wobec rozwiązań mobilnych. Coraz bardziej złożone środowisko oraz ograniczenia przyszłych użytkowników oznaczają, że nacisk na użyteczność to absolutna konieczność. Dysponujemy narzędziami, które mogą nam pomóc w rozwiązaniu przyszłych oraz obecnych problemów. Efektem będzie zwiększenie użyteczności aplikacji mobilnych do zadowalającego poziomu.