U wielu osób dominuje przekonanie, iż menu powinno znajdować się zawsze z lewej strony serwisu internetowego. Ostatnio znalazłem interesujące badanie obalające tą tezę. Warto się z nim zapoznać.Obecnie jestem zaangażowany w projekt serwisu internetowego dla marki Blend-a-Med. Zależało mi na tym, aby nie tworzyć kolejnego typowego serwisu produktowego, dlatego już na poziomie przygotowania makiet i projektowania designu dość mocno inspirowaliśmy się trendem Web 2.0. Jedną z konsekwencji takiego podejścia było umieszczenie menu z prawej strony - podobnie jak ma to miejsce w większości blogów.
Klient nie był przekonany do naszej propozycji i poprosił o przedstawienie badań potwierdzających słuszność decyzji o umieszczenia menu z prawej strony. Na szczęście pracownicy agencji Razorfish Germany przeprowadzili takie badania.
Dowiedli oni, że nie ma znaczącej różnicy po której stronie znajduje się menu. Co więcej, okazało się, że menu umieszczone z prawej strony jest wygodniejsze dla osób które nie korzystają z rolki do przewijania strony, gdyż znajduje się bliżej paska scroll-owania.
Metodologia badania
Do badania zaproszono 64 respondentów (44 mężczyzn i 20 kobiet), których podzielono na 2 grupy. Obu grupom przedstawiono 2 wersje tej samej strony Audi. Pierwsza wersja posiadała menu z lewej (L), natomiast wersja druga z prawej strony (P).

Każda z grup otrzymała takie same zadania do wykonania:
- Wyślij e-mail do firmy.
- Znajdź adres dilera Audi w Hamburgu.
- Zapoznaj się ze szczegółowymi informacjami na temat Audi A4 Avant.
- Znajdź informacje na temat tego, jak sfinansować zakup samochodu.
- Znajdź informacje na temat tego, jak zakupić system GPS dla Twojego auta.
Wyniki badania
Średni czas realizacji wszystkich zadańOkazało się, że nie ma znaczących różnic między menu umieszczonym z lewej i z prawej strony. Średni czas realizacji zadania oraz odchylenie standardowe przedstawia poniższa tabela.

Średni czas realizacji zadania był o 3,7 sekundy dłuższy w przypadku menu umieszczonego z prawej strony.
Indywidualny czas realizacji zadań
Porównując czas realizacji poszczególnych zadań mamy możliwość zbadania szybkości „uczenia się” sposobu nawigowania po obu wersjach strony.
Obserwując poniższy wykres zauważamy, że w obu wersjach serwisu szybkość realizacji kolejnych zadań rośnie w podobnym tempie. Nie ma więc znaczących różnic w szybkości poznawania systemu nawigacji.

Źródło: Razorfish Germany - A Comparison Between Left- and Right-justified Site Navigation Menus
Natomiast dwa pierwsze zadania są realizowane zdecydowanie dłużej przez grupę z menu po prawej stronie (P). Późniejsza analiza zachowań respondentów (ich opinie, ruch myszą, nachylanie się w stronę monitora, ruchy głowy) sugeruje, że grupa P w pierwszych zadaniach spędzała więcej czasu na czytanie i skanowanie głównego contentu strony niż grupa z menu po lewej stronie (L). Ostatecznie łączny czas spędzony na zapoznawaniu się z głównym contentem strony był dłuższy w przypadku grupy P.
Wyjaśnienie takiego zachowania przynoszą nam inne badania wykorzystujących eye tracking. Dowodzą one, że serwisy internetowe przeglądane są zazwyczaj od lewej do prawej strony. W efekcie przeniesienia menu z lewej na prawą stronę spowodowało zmianę schematu zachowania z "wpierw nawigacja-następnei content" na "wpierw content-następnie nawigacja".
Podsumowując: grupa P nie czuła się zagubiona, czy zdezorientowana. Raczej była początkowo zajęta czytaniem i skanowaniem głównego contentu strony.
Debriefing
Podczas wywiadu z respondentami z grupy P (menu z prawej strony) 22% spośród nich (7 z 32) stwierdziło, że podoba im się umieszczenie menu z prawej strony, natomiast 6% (2 z 32) stwierdziło, że nie są zadowoleni z umiejscowienia menu. Pozostali respondenci (72%) deklarują, że nie ma dla nich znaczenia po której stronie znajduje się menu.Być może dysponujecie innymi badaniami na temat położenia menu? Jakie są wasze przyzwyczajenia w tej kwestii? Czy ktoś jeszcze uważa, że menu z prawej strony to zamach na usability?
![[Aktualizacja] Nasza Klasa i GG tworzą własne badanie Internetu](http://interaktywnie.com/public/upload/img/orginal/02/15/21594_badania.png)


Myślę, że wyniki tego badania są interesujące i mogą sie przydać wielu osobom. Dobrze jest mieć w zanadrzu parę badań na poparcie decyzji projektowych.
Wyniki Click-tracking i Eye-tracking okazały sie o tyle ciekawe, że dla samej platformy nie miało większego znaczenia, czy menu było z prawej czy z lewej strony, natomiast dla samych kursów już tak. Gdy nawigacja znajdowała się z prawej strony uczestnicy często mówili, że z lewej jest lepiej bo tu mają wrażenie "zasłaniania" sobie treści.
Zabójcze byłoby tylko menu windows po prawej rozwijane w lewo... tzn. dla Arabów byłoby super, ale nie dla nas ;)
btw - coraz ciekawiej się robi na interaktywnie.
Jako użytkownikowi sieci trudno jest mi w tym momencie określić, która strona jest lepsza z punktu widzenia położenia menu. Być może jedna z opcji zabiera mi trochę więcej czasu, ale sam pewnie nie zauważam różnicy. Swoje chodzenie po stronach traktuję "zadaniowo" - czyli ważne jest dla mnie, żebym w końcu znalazł poszukiwane informacje.
Militaria.pl ma obecnie menu po prawej stronie i jest w porządku. W naszym przypadku ważne jest, aby menu było wyraźne i żeby użytkownicy mogli je łatwo znaleźć. Poza tym argumentem na "tak" jest bliskość paska przewijania (nigdy na to nie wpadłem :).
Chociaż - w nowej wersji sklepu menu będzie już po lewej stronie :) Zobaczymy, jak ta nowa struktura się sprawdzi.
W tej dyskusji odwołałbym się też do doświadczenia portali (które moim zdaniem mocno kształtują sposób przeglądania stron przez użytkowników) - najważniejsze wiadomości umieszczane były/są tam po prawej stronie.
1. badanie by James Kalbachg & Tim Bosenick w przedmiocie prawe vs. lewe (Razorfish).
- 64 badanych podzielonych na grupy - prawo i lewostronną,
- metoda pomiaru czasu wykonania pięciu zadań przez każdego z badanych,
- brak wyników potwierdzających przewagę lewego nad prawym
2. "Odwrócone L" stało się ipsu facto standardem projektowania.
3. przytoczone case study audi by Razorfish staje się najczęściej przywoływanym wyzwaniem dla odwróconego L ;-) Argumentacja jak wyżej u momo. Badania przeprowadziła niezależna firma SirValUse.
4. Adwokatem lewego menu pozostaje chyba wciąż Nielsen, a także IBM (argument przyzwyczajenia, w przypadku IBM także własne badania)
5. podobne badania (pomiar "szybkości strony") w wersji lewe-środek-prawe-dół także wskazuje lewą górę (Hofer & Zimmermann, Good Webrations 2.0). Walory lewego wynikać mają ze sposobu przetwarzania informacji przez prawą półkulę mózgu. Pólkula lewa m.in. przetwarzanie informacji i jako taka nadaje się lepiej do przetwarzania tekstu z lewej strony ekranu. Niech myśl rozwijają spece od psychologii poznania, ja jestem mały żuczek ;-)
6. Kolejne badanie (Bernard, "Developing schemas for the location of common web objects"). 364 badanych wskazuje pożądane lokalizacji rozmaitych elementów web gui. Obiekt "wewnętrzne odnośniki strony" jest jednoznacznie umieszczany po lewej stronie. Bernard wyjaśnia to utrwalonym schematem lokalizacji typowych elementów, co wpływa na oczekiwania użytkowników.
Przytoczone informacje pochodzą z Journal of Digital Information, ale oni tylko zebrali materiały z różnych źródeł - vide bibliografia, którą polecam.
Spór trwa? :)
ukłony
eof @ http://offline.pl
Natomiast są pewne rzeczy, przemawiające jednak za lewą stroną.
1) Faktycznie dostęp po prawej jest trochę szybszy dla większości praworęcznych użytkowników, ale to ma znaczenie raczej w przypadku aplikacji (dużo powtarzających się czynności) niż zwykłych www. Za to bardzo często używane przyciski przeglądarki (backbuttony) są po lewej stronie, a tam daleka droga od prawej krawędzi ekranu :)
2) Oczywiście czytamy od lewej do prawej, więc lewa strona jest bardziej strategicznym obszarem.
3) Przy czytaniu tekstów wielu użytkowników odczuwa potrzebę umieszczenia kursora w pustym miejscu, gdzie mógłby sobie "odpocząć" ;) czyli zwykle po prawej stronie. Jeśli wsadzimy tam menu, to brak takiego miejsca.
4) No i może najważniejsza rzecz - taka jest już konwencja, a to co konwencjonalne = bardziej zrozumiałe i lubiane. Taka już natura ludzka :) Sytuacja podobna jak z logotypem w lewym górnym rogu, który linkuje do strony głównej - po prostu większość stron tak ma i stało się to standardem. Myślę, że użytkownicy częściej będą się spodziewać menu po lewej stronie, bo widzieli to już na 666 milionach stron.
Powinniśmy się trzymać jakiś ustalonych reguł, a nie tworzyć na styl "hmmm... a może by tak tym razem dać menu w drugiej strony? A co mi!"
Przytoczone badanie może być o tyle niewiarygodne, że dotyczy strony dość dziwnie zbudowanej - z dwoma poziomami menu i contentem to przesuniętym mocno w prawo, to w lewo.
Przy wyborze miejsca pod nawigację trzeba wziąć pod uwagę wiele czynników, dlatego nie jest to wybór łatwy. Typem stron gdzie prawe menu jest bardziej pożądane niż lewe, są blogi. Świadczy o tym kilka czynników:
Jak już ktoś zauważył, czytamy od lewej do prawej. Co się z tym wiąże (i potwierdzają to badania) w pierwszej kolejności kierujemy wzrok na górną i lewą część ekranu. W przypadku bloga, najważniejsza jest treść, na dodatek ta z najmłodszą datą. Dlatego korzystne jest umieścić treść w miejscu gdzie instynktownie kierujemy wzrok. Menu bloga to głównie linki do starszych wpisów, oraz inne mniej istotne informacje, do których stosunkowo rzadko się kierujemy.
Zaleta takiego układu nawigacji na blogu, będzie także możliwość komfortowego czytania treści, w przypadku zmniejszenia okna przeglądarki, aż do momentu pojawienia się poziomego paska przewijania, który 'utnie' nawigację.
W przypadku stron typu blog jest to dość oczywista prawda i często stosowana w praktyce. W przypadku stron o bardziej skomplikowanym układzie, typu sklep, portal, sprawa się komplikuje i należy to rozpatrywać indywidualnie, dla każdego przypadku.
Słyszałem tezę, że w większości faceci ulegają swoim przezwyczajeniom, i jeśli coś się zmieni - wówczas się gubią.
Swoją drogą, ciekawe i wartościowe badania o których piszesz.
Dodaj komentarz
Wpisy tego samego autora