Czym jest UCD?
Projektowanie zorientowane na użytkownika (ang. UCD, User-Centered Design) to filozofia i proces projektowania wokół użytkownika . Polega na zaangażowaniu użytkowników w proces tworzenia nowych serwisów od samego początku powstania projektu. Dzięki zaangażowaniu użytkowników w proces twórczy, projektanci na podstawie informacji zebranych od użytkowników i są w stanie zaprojektować serwis odpowiadający potrzebom użytkowników. Dla metodyki UCD istnieje standard ISO (13407: Human-centred design process ) definiujący obecność użytkownika w procesie wytwórczym produktu.
Filozofia UCD poszukuje odpowiedzi na następujące pytania:
Jak wygląda proces UCD
Proces UCD składa z się z czterech etapów, powtarzanych cyklicznie, aż do osiągnięcia zaplanowanych wymagań, ustalonych w planie zapewnienia użyteczności. Pierwszym krokiem jest opracowanie planu. Jest to dokument, który powstaje w wyniku spotkania z udziałowcami projektu - a więc wszystkimi, na których wpływa projektowana aplikacja. Zawiera informacje dotyczące współpracy z klientem, opis projektu, cele funkcjonalności, cele biznesowe, cele użytkowe oraz harmonogram i budżet projektu.
Etap 1 Analiza kontekstu użytkownika
Faza pierwsza polega na zebraniu informacji o planowanym systemem, jego użytkownikach i ich celach , zadaniach i środowisku technicznym czy organizacyjnym. Dane zbierane są za pomocą wywiadów, kwestionariuszy, spotkań z użytkownikami , obserwacji ich pracy w naturalnych warunkach. Wyniki wywiadów stanowią podstawę do stworzenia dokumentu zwanego raportem kontekstu. Istotnym elementem raportu są informacje o zadaniach użytkowników, które realizować powinien projektowany system. Ich rzeczywista wykonalność, pod kątem ewentualnych barier użyteczności, zostanie sprawdzona na etapie ewaluacji projektu,
Etap 2 Analiza i dokumentacja wymagań
Na podstawie danych uzyskanych w fazie analizy kontekstu użytkownika projektanci tworzą scenariusze użycia serwisu (przykładowe działania użytkownika w serwisie ) oraz persony czyli sylwetki przykładowych użytkowników.
Etap 3 Projektowanie
Projektowanie serwisu obejmuje czynności związane m.in. z sortowaniem kart. Jest to badanie, pozwalające na pogrupowanie i stworzenie struktury serwisu w sposób jasny i zrozumiały dla użytkownika. Wynikiem badania jest mapa strony zawierająca strukturę serwisu wraz z nazewnictwem poszczególnych kategorii. Na podstawie struktury serwisu następuje przygotowanie makiet poszczególnych ekranów (interfejsu użytkownika), które w kolejnym etapie posłużą zostaną przetestowane z udziałem użytkowników.
Etap 4 Ewaluacja
W fazie ewaluacji przeprowadzane są pierwsze testy z użytkownikami na prototypie/makiecie strony. Badanie dostarcza informacji o tym, w jaki sposób użytkownicy poruszają się po serwisie oraz czy potrafią wykonać zadania, przewidziane jeszcze w raporcie kontekstu. Wyniki testów z użytkownikami trafiają do raportu, który stanowi podstawę do wykonania usprawnień makiety.
Zalety zastosowania metodyki UCD
Projektowanie zorientowane na użytkownika (ang. UCD, User-Centered Design) to filozofia i proces projektowania wokół użytkownika . Polega na zaangażowaniu użytkowników w proces tworzenia nowych serwisów od samego początku powstania projektu. Dzięki zaangażowaniu użytkowników w proces twórczy, projektanci na podstawie informacji zebranych od użytkowników i są w stanie zaprojektować serwis odpowiadający potrzebom użytkowników. Dla metodyki UCD istnieje standard ISO (13407: Human-centred design process ) definiujący obecność użytkownika w procesie wytwórczym produktu.
Filozofia UCD poszukuje odpowiedzi na następujące pytania:
- kim jest użytkownik, co jest dla niego ważne,
- jakie są jego cele i zadania, w jakiej kolejności wykonuje swoje zadania,
- w jakich warunkach realizuje swoje cele,
- jakie są problemy i ograniczenia użytkowników,
- jakie są oczekiwania użytkowników w zakresie projektowanej aplikacji.
Jak wygląda proces UCD
Proces UCD składa z się z czterech etapów, powtarzanych cyklicznie, aż do osiągnięcia zaplanowanych wymagań, ustalonych w planie zapewnienia użyteczności. Pierwszym krokiem jest opracowanie planu. Jest to dokument, który powstaje w wyniku spotkania z udziałowcami projektu - a więc wszystkimi, na których wpływa projektowana aplikacja. Zawiera informacje dotyczące współpracy z klientem, opis projektu, cele funkcjonalności, cele biznesowe, cele użytkowe oraz harmonogram i budżet projektu.
Etap 1 Analiza kontekstu użytkownika
Faza pierwsza polega na zebraniu informacji o planowanym systemem, jego użytkownikach i ich celach , zadaniach i środowisku technicznym czy organizacyjnym. Dane zbierane są za pomocą wywiadów, kwestionariuszy, spotkań z użytkownikami , obserwacji ich pracy w naturalnych warunkach. Wyniki wywiadów stanowią podstawę do stworzenia dokumentu zwanego raportem kontekstu. Istotnym elementem raportu są informacje o zadaniach użytkowników, które realizować powinien projektowany system. Ich rzeczywista wykonalność, pod kątem ewentualnych barier użyteczności, zostanie sprawdzona na etapie ewaluacji projektu,
Etap 2 Analiza i dokumentacja wymagań
Na podstawie danych uzyskanych w fazie analizy kontekstu użytkownika projektanci tworzą scenariusze użycia serwisu (przykładowe działania użytkownika w serwisie ) oraz persony czyli sylwetki przykładowych użytkowników.
Etap 3 Projektowanie
Projektowanie serwisu obejmuje czynności związane m.in. z sortowaniem kart. Jest to badanie, pozwalające na pogrupowanie i stworzenie struktury serwisu w sposób jasny i zrozumiały dla użytkownika. Wynikiem badania jest mapa strony zawierająca strukturę serwisu wraz z nazewnictwem poszczególnych kategorii. Na podstawie struktury serwisu następuje przygotowanie makiet poszczególnych ekranów (interfejsu użytkownika), które w kolejnym etapie posłużą zostaną przetestowane z udziałem użytkowników.
Etap 4 Ewaluacja
W fazie ewaluacji przeprowadzane są pierwsze testy z użytkownikami na prototypie/makiecie strony. Badanie dostarcza informacji o tym, w jaki sposób użytkownicy poruszają się po serwisie oraz czy potrafią wykonać zadania, przewidziane jeszcze w raporcie kontekstu. Wyniki testów z użytkownikami trafiają do raportu, który stanowi podstawę do wykonania usprawnień makiety.
Zalety zastosowania metodyki UCD
- wyłącznie dzięki metodom zastosowanym w procesie UCD projektanci mogą pozyskać informacje niezbędne do zaprojektowania produkt dostosowanego do potrzeb użytkownika;
- dzięki zastosowaniu procesu UCD, możliwe jest opracowanie efektywnego, pozbawionego barier i problemów użytecznością serwisu - już we wczesnym stadium projektu;
- Zwiększenie usability pozwala na uzyskanie konkretnych wyników (www.useit.com/alertbox/roi-first-study.html)
Ogólnie też jestem zdania, że taki przeciętny klient czy user wie czego nie chce, ale nie wie czego chce. W rzeczywistości nieumiejętne stosowanie stosowanie takiego podejście na pewno może przynieść negatywne skutki (np. termin realizacji projektu może wydłużyć się kilkakrotnie bo wciąż jest coś ustalane/zmieniane) ale doświadczeni PMowie mogę z powodzeniem kierować się takim podejściem - ja osobiście uważam, że to co robię ma być przede wszystkim dla ludzi a nie dla mnie.
Odpowiadając na pierwsze pytanie Eryka - tak chętnie, poczytam coś więcej: przykłady, porównania z innymi podejściami, ew wady i własne spostrzeżenia.
To ja dorzuce swoje trzy grosze: http://www.webusability.pl/2008/03/18/user-centered-design-na-plakacie/ :-)
A plakat jest ok. Przy podejmowaniu pracy w działach marketingu powinien być testem dla osób, które mają się zajmować interactive.
W treści wpisu nie ma przykładów serwisów.
Z tego co wiem to podejście UCD jest stosowane w niewielu firmach w Polsce. U nas usability traktuje się jako dodatek do procesu projektowania na zachodzie jest to cześć pakietu jaki dostaje klient.
Agnieszko
Dobre, ale nie wyobrażam sobie sytuacji, gdzie user mówi zajebista architektura informacji szacun dla architekta :)
Z pracą projektanta jest tak iż jak jest dobrze to nikt nie powie ze jest ok tylko jak coś spieprzysz t wala się gromy.
true, true :)
Co do architekta treści zgadzam się, że przy dużych projektach taka osoba jest przydatna, by odpowiedni ludzie skupili się tylko na tym co robią najlepiej i co lubią robić najbardziej:)
Dodaj komentarz
Wpisy tego samego autora