AI w bankach: 200 tysięcy pracowników straci pracę do 2030 roku

Według analizy Morgan Stanley, do końca dekady pracę może stracić ponad 200 tysięcy osób – to około 10% załóg 35 największych banków w Europie.

Ostatnie postępy w dziedzinie sztucznej inteligencji – zwłaszcza modeli językowych typu ChatGPT i zaawansowanych systemów uczenia maszynowego – otworzyły nowe możliwości automatyzacji. Zadania, które jeszcze kilka lat temu wymagały ludzkiego osądu, dziś mogą być wykonywane przez algorytmy szybciej, taniej i z mniejszą liczbą błędów. Dodatkowo pandemia COVID-19 przyspieszyła przejście klientów na bankowość cyfrową. Coraz mniej osób odwiedza oddziały stacjonarne, preferując aplikacje mobilne i bankowość internetową.

Cięcia dotkną przede wszystkim trzy kluczowe obszary:

• Działy back-office – przetwarzanie transakcji, weryfikacja dokumentów czy rozliczanie płatności można dziś zautomatyzować za pomocą systemów OCR i robotycznej automatyzacji procesów (RPA).
• Zarządzanie ryzykiem – algorytmy AI potrafią analizować ogromne zbiory danych w czasie rzeczywistym, oceniając zdolność kredytową klientów i wykrywając podejrzane transakcje lepiej niż tradycyjne metody.
• Compliance i zgodność regulacyjna – systemy AI potrafią monitorować transakcje, flagować nieprawidłowości i generować raporty regulacyjne, co wcześniej wymagało armii specjalistów.

Banki planują także zamykanie oddziałów stacjonarnych. Oszczędności rzędu 30% kosztów operacyjnych to dla instytucji finansowych pod presją niskich stóp procentowych i rosnącej konkurencji ze strony fintechów argument nie do odrzucenia.

Holenderski ABN Amro zapowiedział redukcję jednej piątej personelu do 2028 roku – to 5200 etatów. Bank otwarcie przyznaje, że zamierza wykorzystać AI do automatyzacji prostszych procesów, takich jak obsługa zapytań klientów czy przetwarzanie wniosków kredytowych.

Francuski Société Générale ogłosił, że w programie restrukturyzacji "nic nie jest święte", a amerykański Goldman Sachs wstrzymał rekrutacje w ramach programu OneGS 3.0 – inicjatywy mającej zunifikować procesy technologiczne banku.

Trend wykracza daleko poza Europę. Według ankiety Bloomberg Intelligence przeprowadzonej wśród 93 dużych instytucji finansowych, AI może zagrozić 200 tysiącom miejsc pracy w bankach globalnie w ciągu najbliższych 3-5 lat. Dotyczy to zarówno rynków rozwiniętych, jak USA czy Japonii, jak i rynków wschodzących, gdzie cyfryzacja postępuje jeszcze szybciej.

Dla setek tysięcy bankowych specjalistów to dramat osobisty. Wiele z zagrożonych stanowisk to stabilne, dobrze płatne posady klasy średniej. Szczególnie trudna sytuacja czeka osoby w średnim wieku, które przepracowały w bankowości 15-20 lat. Ich umiejętności mogą okazać się mało przydatne na zmieniającym się rynku pracy.

Powstaną wprawdzie nowe stanowiska – specjaliści od AI, inżynierowie danych, eksperci od cyberbezpieczeństwa – ale tych miejsc będzie znacznie mniej niż zlikwidowanych starych, a wymagane kompetencje są zupełnie inne.

Przedstawiciele JPMorgan Chase ostrzegają, że młodzi bankierzy powinni nadal uczyć się podstaw zawodu, zamiast polegać wyłącznie na narzędziach AI. Bankowość to biznes zaufania i relacji, a te trudno zautomatyzować.

Nadmierne poleganie na automatyzacji może w przyszłości zaszkodzić branży, jeśli zabraknie specjalistów rozumiejących fundamenty działalności bankowej. Kryzys finansowy z 2008 roku był częściowo spowodowany tym, że traderzy przestali rozumieć złożone instrumenty finansowe, którymi handlowali.

Transformacja napędzana sztuczną inteligencją z jednej strony zwiększa efektywność operacyjną i obniża koszty, z drugiej wywołuje poważne pytania o przyszłość zatrudnienia i sprawiedliwość społeczną.

Czy banki, które przez lata korzystały z publicznego wsparcia, mają moralny obowiązek dbania o swoich pracowników? Czy oszczędności z automatyzacji powinny być częściowo przeznaczone na programy przekwalifikowania? To pytania, na które europejscy decydenci będą musieli odpowiedzieć w najbliższych latach.

Pobierz ebook "E-book: E-commerce w 2026 roku"