Amazon buduje rynek treści dla AI. Wydawcy dostaną pieniądze, ale czy zachowają kontrolę?

Amazon przygotowuje się do uruchomienia platformy, na której wydawcy medialni będą mogli sprzedawać swoje materiały firmom rozwijającym sztuczną inteligencję – głównie w ramach usług AWS.

To odpowiedź na rosnące napięcia wokół tego, jak modele AI pozyskują dane treningowe i czy wykorzystują cudze treści zgodnie z prawem autorskim.

Według nieoficjalnych informacji Amazon rozmawia już z wydawcami o stworzeniu platformy, gdzie portale i media zarejestrują swój content, określą warunki użycia i będą otrzymywać opłaty, gdy ich artykuły, zdjęcia czy wideo zostaną wykorzystane do trenowania modeli lub generowania odpowiedzi.

Z biznesowego punktu widzenia Amazon mógłby stać się pośrednikiem między „głodnymi danych" firmami AI a wydawcami, którzy szukają nowych źródeł przychodu w sytuacji załamania tradycyjnej reklamy i spadku zasięgów z wyszukiwarek. Zamiast indywidualnych, trudnych negocjacji z każdym dużym wydawcą, firmy AI mogłyby kupować dostęp do szerszych katalogów materiałów przez jeden, ustrukturyzowany kanał.

Ten ruch nie pojawia się w próżni. Od kilku lat trwa przebudowa relacji między mediami a big techami wokół danych treningowych. OpenAI zawarło już szereg umów licencyjnych z dużymi wydawcami – m.in. Axel Springer, News Corp, Financial Times, The Atlantic, Associated Press czy Vox Media – opiewających na dziesiątki, a w pojedynczych przypadkach nawet setki milionów dolarów w perspektywie kilku lat.

Równolegle wiele redakcji pozywa twórców modeli za rzekome masowe naruszenia praw autorskich, a część serwisów blokuje boty indeksujące treści na potrzeby trenowania AI.

W tle pojawia się konkurencja: Microsoft ogłosił własny Publisher Content Marketplace, czyli hub licencyjny, w którym wydawcy mieliby sami określać zasady i stawki za wykorzystanie swoich treści przez narzędzia AI.

Jeśli Amazon uruchomi podobny projekt, rynek może szybko podzielić się między kilku dużych graczy infrastrukturalnych, którzy będą kontrolować nie tylko moc obliczeniową i modele, ale także przepływ treści.

Perspektywa nowych przychodów brzmi kusząco, ale wiąże się z istotnymi pytaniami. Eksperci zwracają uwagę, że model licencjonowania „wielkich paczek" treści w skali całego internetu może w praktyce okazać się mniej opłacalny niż sugerują pojedyncze, głośne umowy – szczególnie dla średnich i mniejszych podmiotów, które nie mają siły negocjacyjnej globalnych koncernów medialnych.

Pojawia się też ryzyko, że udostępnienie treści modelom ograniczy ruch na stronach wydawców, bo użytkownicy otrzymają gotowe odpowiedzi w interfejsach AI, bez potrzeby klikania w linki.

Plan Amazona wpisuje się w proces „hurtowego" przenoszenia wartości z treści do warstwy infrastruktury i modeli. Jeżeli rynki treści dla AI staną się standardem, część mediów może przestawić model biznesowy z reklamy na hurtową sprzedaż licencji, ale jednocześnie jeszcze mocniej uzależni się od warunków dyktowanych przez kilka wielkich platform technologicznych.

Dla odbiorców konsekwencje będą mniej widoczne na pierwszy rzut oka, ale istotne w dłuższej perspektywie. Jeśli tylko nieliczni wydawcy będą w stanie negocjować korzystne umowy, może to wzmocnić duże, globalne marki kosztem lokalnych i niszowych redakcji, co przełoży się na uboższy, mniej zróżnicowany obraz świata w narzędziach AI.

Z kolei brak licencjonowania – czyli dalsze trenowanie na treściach bez zgody – grozi chaosem prawnym, kolejnymi pozwami i niepewnością po obu stronach.

Inicjatywa Amazona jest jednocześnie próbą porządkowania rynku i elementem gry o władzę nad tym, kto i na jakich zasadach będzie dostarczał paliwo dla modeli generatywnych.

To dopiero początek – kolejne miesiące pokażą, czy wydawcy będą woleli indywidualne, dwustronne umowy z takimi firmami jak OpenAI czy Google, czy raczej wejście do platformowych „giełd treści" kontrolowanych przez dostawców chmury.

Pobierz ebook "E-book: Sklep internetowy dla małej firmy"