UE wszczyna śledztwo antymonopolowe przeciwko Google. W centrum – dane i AI

Komisja Europejska otworzyła nowe postępowanie antymonopolowe wymierzone w Google, tym razem dotyczące sposobu, w jaki koncern wykorzystuje treści z internetu i YouTube do budowy swoich narzędzi AI - AI Overviews i AI Mode.

Śledztwo koncentruje się na pytaniu: czy gigant technologiczny nie nadużywa dominującej pozycji, czerpiąc z cudzej pracy bez wynagrodzenia i blokując innym firmom dostęp do podobnych zasobów danych.

W centrum uwagi Brukseli jest praktyka, w której Google wykorzystuje ogromne zbiory treści - artykuły wydawców, filmy z YouTube, dane z otwartego internetu - do trenowania i zasilania swoich systemów sztucznej inteligencji.

Jednocześnie firma może uniemożliwiać konkurencyjnym modelom AI podobny dostęp do tych samych materiałów. Komisja bada, czy warunki narzucane twórcom i wydawcom nie są nieuczciwe, w praktyce trudno zrezygnować z YouTube, jeśli zależy się na zasięgach i widoczności w wyszukiwarce, co może zmuszać do akceptacji niekorzystnych warunków.

Dodatkowym problemem są AI-podsumowania, które pojawiają się w wynikach wyszukiwania nad tradycyjnymi linkami do stron. To dla wydawców szczególnie bolesne, bo Google kieruje do nich znaczną część ruchu w sieci, a nowe funkcje AI mogą ten ruch drastycznie ograniczyć, użytkownicy mogą uzyskać odpowiedź bez konieczności klikania w żaden link.

Sprawa Google to fragment większego starcia między Big Tech a światem mediów. W ostatnich miesiącach głośne stały się pozwy przeciwko firmom AI, w tym przeciwko wyszukiwarce Perplexity, wnoszone przez The New York Times i innych wydawców.

Zarzuty dotyczą masowego kopiowania i przetwarzania artykułów - często także tych spoza paywalla - bez licencji i bez zapłaty. Wydawcy obawiają się, że generatywne AI zastąpi bezpośrednie wizyty na ich stronach, odbierając im przychody z reklam i subskrypcji.

Mimo krytyki ze strony koncernów technologicznych Unia Europejska nie zamierza rezygnować z regulacji AI, choć idzie na pewne ustępstwa. Bruksela planuje odroczenie części przepisów dotyczących systemów wysokiego ryzyka w ramach Aktu o Sztucznej Inteligencji – niektóre obowiązki mogą być przesunięte nawet do 2027 roku. To gest w stronę przemysłu, który apelował o czas na wdrożenie nowych standardów.

Jednocześnie jednak w obszarze konkurencji i nadużyć pozycji dominującej Komisja utrzymuje twarde stanowisko. Google musi liczyć się nie tylko z wymogami dotyczącymi ochrony danych i transparentności modeli, ale także z zarzutami, że sposób budowania przewagi danych i integracji AI z wyszukiwarką może dławić konkurencję w Europie.

Jeśli zarzuty się potwierdzą, Google grożą wysokie kary finansowe oraz konieczność zmiany praktyk biznesowych, w tym potencjalnie wprowadzenie mechanizmów wynagradzania wydawców i twórców za wykorzystanie ich treści. Wydawcy traktują śledztwo jako szansę na wymuszenie bardziej sprawiedliwych zasad: od przejrzystych opcji opt-out, przez licencjonowanie, po systemy płatności za wykorzystanie materiałów w generatywnych odpowiedziach.

Niezależnie od ostatecznego wyniku postępowania jedno jest pewne: konflikt wokół danych, treści i kontroli nad dystrybucją informacji w erze AI wyraźnie przyspiesza i będzie jednym z kluczowych tematów cyfrowej polityki w Unii Europejskiej w najbliższych latach. Pytanie o to, kto powinien czerpać korzyści z treści tworzonych przez ludzi, pozostaje otwarte, i coraz bardziej pilne.

Pobierz ebook "E-book: E-commerce w 2026 roku"