Avon i Neptun opóźniały płatności dla swoich kontrahentów. Jest kara UOKiK

Prezes UOKiK nałożył administracyjne kary pieniężne na Avon Operations Polska oraz Neptun z Lublina. Według komunikatu urzędu obie spółki nadmiernie opóźniały płatności wobec kontrahentów w okresie od kwietnia do czerwca 2023 roku.

Łączna wysokość sankcji przekracza 2,3 mln zł. Sprawa nie dotyczy relacji z konsumentami ani zwrotów za zakupy. Chodzi o rozliczenia między przedsiębiorcami - przede wszystkim o pieniądze, na które czekają dostawcy i wykonawcy.

Najwyższą karę - 1 174 634 zł - Prezes UOKiK nałożył na Neptun sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie. Spółka działa w dystrybucji materiałów wykorzystywanych w budownictwie infrastrukturalnym, m.in. dla sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych. Avon Operations Polska ma zapłacić 1 145 604,54 zł.

Avon: 233 kontrahentów, tysiące faktur po terminie

W przypadku Avon UOKiK podał skalę ustaleń. W ciągu trzech miesięcy objętych postępowaniem spółka miała zalegać z płatnościami wobec 233 przedsiębiorców. Urząd wskazał, że 2189 faktur zostało uregulowanych po terminie, a najdłuższe opóźnienie wyniosło 129 dni. Kolejnych 551 faktur - według komunikatu - nie zostało w tym okresie opłaconych w ogóle.

To ważne rozróżnienie. Zator płatniczy nie musi oznaczać wyłącznie definitywnego braku zapłaty. W prawie liczą się również świadczenia, które dłużnik reguluje, lecz robi to z opóźnieniem. Dla niewielkiego podwykonawcy kilkadziesiąt dni oczekiwania na przelew może oznaczać konieczność finansowania pensji, materiałów, czynszu czy rat kredytowych własnymi środkami.

Neptun w komunikacie UOKiK nie został opisany równie szczegółowo. Urząd nie podał liczby faktur ani kontrahentów, których obejmowało rozstrzygnięcie. Podał natomiast, że postępowanie dotyczyło tego samego, trzymiesięcznego okresu - od kwietnia do czerwca 2023 roku.

To nie jest sprawa konsumencka

Choć nazwy Avon i Neptun są rozpoznawalne, sprawa ma charakter B2B. Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych dotyczy odpłatnej dostawy towarów i usług zawieranej w związku z działalnością gospodarczą. Chroni więc przedsiębiorców, osoby wykonujące wolny zawód oraz określone podmioty publiczne, a nie klientów kupujących kosmetyki czy materiały budowlane.

Warto też oddzielić karę administracyjną od prywatnej wierzytelności. Pieniądze z kary nałożonej przez UOKiK są dochodem budżetu państwa. Nie trafiają automatycznie do firm, które nie dostały zapłaty na czas. Każdy wierzyciel zachowuje własne roszczenia wobec dłużnika, w tym możliwość dochodzenia należności, odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensaty kosztów odzyskiwania należności - na zasadach przewidzianych w ustawie.

Kiedy opóźnienia stają się „nadmierne”

Ustawa nie pozwala UOKiK ścigać każdej spóźnionej faktury. Próg jest wysoki: w okresie trzech kolejnych miesięcy suma wymagalnych świadczeń niespełnionych oraz zapłaconych po terminie musi osiągnąć co najmniej 2 mln zł. Z analizy wyłączane są m.in. rozliczenia sprzed ponad dwóch lat przed wszczęciem postępowania, transakcje wewnątrz tej samej grupy kapitałowej oraz niektóre transakcje ubezpieczeniowe i reasekuracyjne.

To tłumaczy, dlaczego postępowania w takich sprawach bywają długie. UOKiK nie bada pojedynczej faktury, lecz całe pakiety rozliczeń: daty wymagalności, wysokość świadczeń, zapisy umów, aneksy, zamówienia i dowody zapłaty. Według urzędu postępowania wszczynane są na podstawie informacji przekazywanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, a analiza może obejmować tysiące dokumentów.

Wobec Avon Operations Polska i Neptuna postępowania wszczęto 23 listopada 2023 roku. Informacje o wszczęciu obu spraw były publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej UOKiK. To oznacza, że między badanym okresem a ogłoszeniem kar minęło niemal trzy lata.

Jak ustawa wylicza karę za zatory płatnicze

Wysokość sankcji nie jest prostą decyzją uznaniową ani procentem przychodu firmy. Ustawa wprowadza maksymalny pułap oparty na wartości przeterminowanych płatności i czasie zwłoki. Dla należności opóźnionych do 30 dni ustawowy współczynnik wynosi 1 proc. wartości świadczeń. Dla opóźnień od 31 do 60 dni - 2 proc.; od 61 do 120 dni - 4 proc.; od 121 do 365 dni - 12 proc.; powyżej roku - 24 proc.

Przy wymierzaniu sankcji Prezes UOKiK bierze pod uwagę m.in. wagę naruszenia, okoliczności przedstawione przez stronę, działania podjęte dla zakończenia opóźnień oraz współpracę z urzędem. Znaczenie może mieć również uregulowanie zaległych należności z odsetkami w ciągu 60 dni od doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania.[4]

Prawo przewiduje też mechanizm zachęcający do szybkiego zakończenia sporu. Podmiot, który w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji zapłaci całą karę i zrezygnuje z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, otrzymuje ustawową obniżkę sankcji o 20 proc.

Co dalej z decyzjami wobec Avon i Neptuna?

Komunikat UOKiK nie informuje, czy Avon Operations Polska i Neptun złożą wnioski o ponowne rozpatrzenie spraw. Ustawa daje stronie taką możliwość, a po wyczerpaniu tego trybu przewiduje również skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tego powodu samo ogłoszenie decyzji nie przesądza jeszcze o jej prawomocności ani o ostatecznej wysokości kary.

To zastrzeżenie nie zmienia jednak sensu decyzji organu. UOKiK uznał, że zgromadzony materiał pozwalał stwierdzić nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i wymierzyć sankcje. Pełna ocena podstaw faktycznych będzie możliwa po publikacji uzasadnień decyzji oraz informacji o ich prawomocności. Ustawa nakłada na urząd obowiązek publikowania decyzji, z wyłączeniem informacji chronionych, i oznaczania, czy rozstrzygnięcie jest prawomocne.

Ponad 100 „miękkich” wystąpień UOKiK w 2026 roku

Kary są tylko jednym z narzędzi. UOKiK podał, że od początku 2026 roku skierował do przedsiębiorców ponad 100 wystąpień dotyczących nieprawidłowości w dyscyplinie płatniczej. To pisma wysyłane bez formalnego wszczynania postępowania, w których urząd wskazuje problem i wzywa firmę do poprawy. Ustawa pozwala Prezesowi UOKiK skierować takie wystąpienie, a przedsiębiorca ma co najmniej 14 dni na przedstawienie stanowiska.[1][4]

Mechanizm ma znaczenie praktyczne. Dla wierzyciela najważniejsze nie jest to, ile wyniesie kara dla dłużnika, lecz kiedy pieniądze pojawią się na jego rachunku. Sankcja finansowa może dyscyplinować, ale nie zastępuje zwykłego dochodzenia należności ani nie naprawia automatycznie strat, które powstały po drodze w łańcuchu dostaw.

Jak zgłosić zator płatniczy do UOKiK?

Przedsiębiorca, który podejrzewa, że kontrahent tworzy zatory płatnicze, może złożyć zawiadomienie do UOKiK. Powinno ono wskazywać firmę, której dotyczy podejrzenie, opisywać stan faktyczny, uprawdopodobniać opóźnienia oraz zawierać dane zgłaszającego. Do zawiadomienia należy dołączyć dokumenty pomocne w jego weryfikacji, przede wszystkim umowy, faktury, wezwania do zapłaty i potwierdzenia braku regulowania należności.

W sprawie Avon i Neptuna centralne pozostaje jedno zdanie: decyzje dotyczą historycznego, trzymiesięcznego okresu z 2023 roku i relacji między firmami. Nie należy ich rozszerzać na klientów detalicznych ani traktować jako ostatecznych rozstrzygnięć sądowych, dopóki urząd nie opublikuje informacji o prawomocności lub dalszym biegu spraw.

 

 

Pobierz ebook "Wielki ranking agencji marketingowych 2026 roku i e-book o trendach w promocji w sieci"