Cyberatak na Ministerstwo Kultury. Wyciekły umery PESEL i dane dokumentów

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ostrzega przed możliwym ujawnieniem danych osobowych po ataku na System Obsługi Programów. Incydent wydarzył się 6 października 2026 roku. Resort nie podał liczby osób objętych naruszeniem ani ostatecznego zakresu informacji, które mogły dostać się w niepowołane ręce.

Atak miał nastąpić 6 października. Zawiadomienie o naruszeniu jest dostępne również pod adresem SOP-stypendia, wykorzystywanym do obsługi konkursów stypendialnych. W chwili sprawdzenia strony, 29 października, widniało tam ostrzeżenie dla użytkowników.

Jakie dane mogły zostać ujawnione?

Wskazany przez administratora katalog obejmuje imiona i nazwiska, adresy zamieszkania, zameldowania oraz prowadzenia działalności, telefony, adresy e-mail, numery PESEL, serie i numery dokumentów tożsamości, obywatelstwo, kraj oraz numery rachunków bankowych.

Lista opisuje potencjalny zakres naruszenia. Nie przesądza, że napastnik pozyskał wszystkie wymienione informacje o każdej osobie korzystającej z aplikacji. Według komunikatu ministerstwa analiza ma ustalić, jakie dane mogły zostać przejęte i w jakim zakresie.

Co wiadomo o ataku na SOP?

Zawiadomienie wiąże incydent z luką w systemie informatycznym i atakiem na aplikację działającą na serwerze podmiotu przetwarzającego dane na zlecenie administratora. Jako przedział czasowy zdarzenia podano godziny 11-16. Naruszenie wykryto tego samego dnia.

MKiDN poinformowało o zablokowaniu dostępu do SOP i odizolowaniu systemu. Zgłoszenie trafiło do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz CSIRT GOV, rządowego zespołu reagowania na incydenty działającego pod kierownictwem szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Dlaczego trzeba uważać na wiadomości i telefony?

Administrator ocenia ryzyko naruszenia praw lub wolności użytkowników jako wysokie. Ministerstwo ostrzega, że pozyskane informacje mogłyby posłużyć do podszywania się pod użytkowników, oszustw i wyłudzania kolejnych danych. Zaleca ostrożność wobec e-maili, SMS-ów i telefonów dotyczących informacji zapisanych w SOP.

W komunikacie nie podano jednak informacji o potwierdzonych oszustwach. O ryzyku późniejszego wykorzystania danych pisaliśmy także przy okazji [ataku na SPZOZ Warszawa-Ursynów].

Co mogą zrobić użytkownicy?

Administrator zaleca zastrzeżenie PESEL-u, nieprzekazywanie haseł i kodów autoryzacyjnych oraz sprawdzanie podejrzanych kontaktów przez oficjalne kanały. W zależności od ujawnionych danych wskazuje też zmianę hasła, kontrolowanie rachunku bankowego i rozważenie wymiany dokumentu tożsamości.

Zastrzeżenie numeru jest bezpłatne. Można je przeprowadzić w aplikacji lub serwisie mObywatel albo w dowolnym urzędzie gminy. Usługa jest dostępna dla pełnoletnich osób mających PESEL, a zmiana statusu następuje od razu.

Od 1 czerwca 2024 roku instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzać zastrzeżenie przy zawieraniu m.in. umów kredytu lub pożyczki. Ministerstwo Cyfryzacji wyjaśnia, że zawarcie objętej tym obowiązkiem umowy mimo zastrzeżenia skutkuje brakiem możliwości dochodzenia wynikających z niej roszczeń od posiadacza numeru. Jest to zabezpieczenie przed określonymi skutkami kradzieży tożsamości; nie usuwa danych, które mogły już zostać skopiowane.

Zastrzeżony PESEL nie uniemożliwia rejestracji do lekarza, realizacji recept, zlecania przelewów ani załatwiania spraw urzędowych.

Kiedy system wróci do działania?

Na stronie pomocy SOP resort uzależnia ponowne uruchomienie od wyeliminowania zagrożeń związanych z incydentem. Nie wskazuje konkretnej daty przywrócenia usługi.

Pytania o naruszenie można kierować do inspektora ochrony danych MKiDN pod adresem iod@kultura.gov.pl.

 

Źródła:

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. „Zawiadomienie o naruszeniu ochrony danych osobowych”. Bez daty publikacji. https://sopstypendia.mkidn.gov.pl/. Dostęp 29 października 2026.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. „Komunikat dotyczący naruszenia bezpieczeństwa danych w systemie SOP”. 9 października 2026. https://www.gov.pl/web/kultura/komunikat-dotyczacy-naruszenia-bezpieczenstwa-danych-w-systemie-sop. Dostęp 29 października 2026.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. „Pomoc SOP-stypendia”. Bez daty publikacji. https://www.gov.pl/web/kultura/pomoc-sop-stypendia. Dostęp 29 października 2026.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. „POMOC SOP”. Bez daty publikacji. https://www.gov.pl/web/kultura/pomoc-sop. Dostęp 29 października 2026.

Centralny Ośrodek Informatyki. „Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie”. Gov.pl. Aktualizacja 29 października 2024. https://www.gov.pl/web/gov/zastrzez-swoj-numer-pesel-lub-cofnij-zastrzezenie. Dostęp 29 października 2026.

Ministerstwo Cyfryzacji. „Rejestr zastrzeżeń numerów PESEL”. Bez daty publikacji. https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/rejestr-zastrzezen-numerow-pesel2. Dostęp 29 października 2026.

 

Pobierz ebook "Książka "Obłęd w Breslau. Zbrodnia w imię czystości rasy" Tomasza Bonka już w księgarniach"